BP Calibration
← บทความทั้งหมด

เครื่อง CMM คืออะไร ทำงานอย่างไร เหมาะกับงานแบบไหน

เผยแพร่ 7 พฤศจิกายน 2026 · อ่าน 2 นาที · เข้าชม 31 ครั้ง

เครื่อง CMM หรือเครื่องวัดสามมิติ คืออะไร มีกี่ประเภท ทำงานอย่างไร และเหมาะกับชิ้นงานแบบไหน คู่มือพื้นฐานสำหรับฝ่าย QC และวิศวกรที่กำลังพิจารณาซื้อเครื่อง เมื่อชิ้นงานมีรูปทรงซับซ้อนจนเวอร์เนียร์และไมโครมิเตอร์วัดไม่ได้ หรือต้องวัดหลายสิบจุดให้เสร็จในเวลาสั้น เครื่องวัดสามมิติ (CMM) คือคำตอบที่โรงงานส่วนใหญ่เลือกใช้

CMM คืออะไร

CMM ย่อมาจาก Coordinate Measuring Machine หรือเครื่องวัดพิกัดสามมิติ ทำหน้าที่วัดตำแหน่งของจุดบนผิวชิ้นงานในแกน X, Y และ Z แล้วนำจุดเหล่านั้นไปคำนวณเป็นขนาด รูปทรง และค่าทางเรขาคณิต เช่น เส้นผ่านศูนย์กลาง ความกลม ความเรียบ ความตั้งฉาก และตำแหน่งรู

CMM ทำงานอย่างไร

  1. วางชิ้นงานบนโต๊ะแกรนิตและยึดด้วยชุดจับยึด (Fixture)
  2. หัวโพรบเคลื่อนไปสัมผัสผิวชิ้นงาน ทุกครั้งที่สัมผัส เครื่องจะบันทึกพิกัดของจุดนั้น
  3. ซอฟต์แวร์ เช่น Calypso, MCOSMOS หรือ PolyWorks นำจุดที่วัดได้ไปเทียบกับแบบ CAD หรือค่าที่กำหนดในแบบงาน
  4. ออกรายงานผลการวัด ว่าแต่ละค่าอยู่ในพิกัดความเผื่อ (Tolerance) หรือไม่

ประเภทของ CMM

ประเภท

ลักษณะ

เหมาะกับ

Bridge

โครงสะพานเคลื่อนที่บนโต๊ะแกรนิต

ชิ้นงานขนาดเล็กถึงกลาง ความแม่นยำสูง เป็นแบบที่นิยมที่สุด

Gantry

โครงขนาดใหญ่ ยึดกับพื้น

ชิ้นงานใหญ่มาก เช่น โครงรถยนต์ ชิ้นส่วนอากาศยาน

Horizontal Arm

แขนวัดยื่นออกด้านข้าง

ตัวถังรถยนต์ ชิ้นงานแผ่นขนาดใหญ่

Portable Arm

แขนวัดพกพา

วัดที่หน้างาน ชิ้นงานที่ยกมาวัดไม่ได้

นอกจากนี้ยังแบ่งตามการควบคุมได้อีก 2 แบบ คือ Manual ที่ผู้ใช้เลื่อนหัววัดเอง ราคาไม่สูงและเหมาะกับงานจำนวนน้อย และ CNC ที่เครื่องวัดอัตโนมัติตามโปรแกรม เหมาะกับงานผลิตจำนวนมาก

หัวโพรบมีแบบไหนบ้าง

  • Touch-trigger probe เก็บค่าทีละจุดเมื่อสัมผัส เหมาะกับงานวัดขนาดทั่วไป
  • Scanning probe ลากสัมผัสไปตามผิวต่อเนื่อง ได้จุดจำนวนมาก เหมาะกับงานวัดรูปทรงและความกลม
  • หัววัดแบบไม่สัมผัส เช่น เลเซอร์ หรือกล้อง เหมาะกับชิ้นงานนิ่มหรือผิวที่ห้ามสัมผัส

CMM เหมาะกับงานแบบไหน

  • ชิ้นส่วนเครื่องยนต์ เกียร์ และระบบเบรกในอุตสาหกรรมยานยนต์
  • แม่พิมพ์และชิ้นงานกลึง กัด และเจียระไนที่มีพิกัดความเผื่อแคบ
  • ชิ้นงานที่ต้องตรวจตาม GD&T
  • การตรวจชิ้นงานตัวแรก (First Article Inspection) ก่อนเริ่มผลิตจริง

BP Calibration จำหน่ายเครื่อง CMM ใหม่จาก LK Metrology และเครื่อง CMM มือสองหลายแบรนด์ พร้อมบริการติดตั้ง สอบเทียบ และอบรมการใช้งาน ปรึกษาการเลือกเครื่องได้ที่ 089-932-3333

บทความที่เกี่ยวข้อง

วิธีดูแลเครื่อง CMM ให้แม่นยำและใช้งานได้นาน (PM เบื้องต้น)

วิธีดูแลเครื่อง CMM ให้แม่นยำและใช้งานได้นาน (PM เบื้องต้น)

เครื่อง CMM จะวัดได้แม่นยำและใช้งานได้นานต้องดูแลอย่างถูกวิธี รวมวิธีดูแลรายวัน รายสัปดาห์ และรายปี พร้อมสัญญาณเตือนว่าเครื่องควรได้รับการซ่อมบำรุง

7 พ.ย. 2026 · อ่าน 2 นาที

CMM vs เครื่องสแกน 3D vs VMM เลือกเครื่องวัดแบบไหนให้ตรงกับชิ้นงาน

CMM vs เครื่องสแกน 3D vs VMM เลือกเครื่องวัดแบบไหนให้ตรงกับชิ้นงาน

เปรียบเทียบเครื่องวัดสามมิติ (CMM) เครื่องสแกน 3 มิติ และเครื่องวัดวิดีโอ (VMM) ต่างกันอย่างไร แบบไหนเหมาะกับชิ้นงานของคุณ พร้อมตารางเปรียบเทียบเข้าใจง่าย

7 พ.ย. 2026 · อ่าน 2 นาที

ซื้อ CMM มือสองดีไหม?  คุ้มค่าแค่ไหนกับ CMM มือสอง

ซื้อ CMM มือสองดีไหม? คุ้มค่าแค่ไหนกับ CMM มือสอง

เครื่อง CMM มือสองช่วยประหยัดงบได้มาก แต่ต้องเลือกให้เป็น รวม 7 จุดที่ต้องตรวจก่อนซื้อ ตั้งแต่ใบสอบเทียบ ระบบโพรบ ซอฟต์แวร์ จนถึงบริการหลังการขาย

7 พ.ย. 2026 · อ่าน 2 นาที

ISO/IEC 17025 คืออะไร เลือกห้องแล็บสอบเทียบอย่างไรให้ผ่าน Audi

ISO/IEC 17025 คืออะไร เลือกห้องแล็บสอบเทียบอย่างไรให้ผ่าน Audi

ISO/IEC 17025 คือมาตรฐานความสามารถของห้องปฏิบัติการสอบเทียบและทดสอบ รู้วิธีอ่านขอบข่ายการรับรอง และเช็กลิสต์เลือกแล็บที่ใบรับรองผ่านการตรวจประเมินแน่นอน เวลาผู้ตรวจประเมิน (Auditor) มาตรวจโรงงาน คำถามที่เจอบ่อยคือ "เครื่องมือนี้สอบเทียบที่ไหน แล็บได้รับการรับรองหรือไม่" คำตอบที่ปลอดภัยที่สุดคือแล็บที่ได้รับการรับรองตาม ISO/IEC 17025

7 พ.ย. 2026 · อ่าน 2 นาที